خواص انجیر در طب سنتی ایرانی

انجیر را می‌توان یکی از پرمصرف­ ترین و قدیمی­ ترین میوه ­های دنیا دانست. این میوه خوشمزه به دو صورت تازه و خشک شده قابل مصرف است که هرکدام دارای خواص درمانی مختلفی نیز می ­باشند. مقادیر زیاد کلسیم، پتاسیم، آهن، فیبر و چربی کم موجود در انجیر خشک برای سلامتی بدن بسیار مهم و حیاتی است. این میوه عمدتاً در کشورهای آمریکا، ایران، اسپانیا، ترکیه و یونان کشت می ­شود. یکی از دلایلی که باعث شده تا اهمیت این میوه بیشتر شود، نام برده شدن آن در کتاب­های آسمانی (قرآن و تورات) است. انجیر، میوه‌ای بسیار شیرین است و حاوی تعداد بسیار زیادی هسته می‌باشد که بیشتر به صورت خشک مصرف می­شود. مباحث بسیاری در مورد انجیر خشک و فواید آن وجود دارد که یکی از مهم­ترین آن­ها خواص انجیر خشک در طب سنتی می‌باشد.

ارزش غذایی انجیر خشک

انجیر خشک به نسبت انجیر تازه دارای ارزش غذایی بیشتری است. هر ۱۰۰ گرم انجیر تازه ۷۴ کالری دارد، در صورتی که ارزش غذایی انجیر خشک در هر ۱۰۰ گرم ۲۴۹ کالری است. به‌طورکلی ارزش غذایی میوه ­های خشک شده بسیار بیشتر از میوه تازه است. میزان کربوهیدرات موجود در انجیر خشک ۶۴ گرم است؛ در حالی که انجیر تازه فقط ۱۹ گرم کربوهیدرات دارد. انجیر خشک دارای مقادیر فراوانی فیبر نیز می‌باشد که مقدار آن تقریبا ۳ برابر انجیر تازه است.

جایگاه انجیر خشک در طب سنتی

در بسیاری از کتب قدیمی و دینی بر مصرف مداوم انجیر بسیار تاکید شده است. شیخ‌الرئیس ابوعلی سینا در کتاب قانون، انجیر را برای درمان صرع و سرفه بسیار مفید دانسته است. بقراط نیز استفاده از انجیر را برای افزایش عقل و درمان بیماری­های التهابی توصیه کرده است. در طب سنتی ایرانی برای درمان زگیل­ های پوستی از انجیر استفاده می­ شد و برای تقویت حافظه، مصرف انجیر با دیگر مغزدانه­ ها بهترین گزینه به حساب می‌آمد. یونانیان نیز انجیر را برای درمان بیماری­های طحال و کبد بسیار مناسب دانسته و از آن برای افزایش ادرار نیز استفاده می­ کردند. جوشانده انجیر خشک در شیر سبب از بین رفتن تورم لثه و ورم مخاط دهان می­ شود. در کتب سنتی آمده است برای درمان ورم دُمَل­ها ضمادی از انجیر خشک با آرد جو و گندم تهیه کرده و روی دمل قرار دهید. همچنین برای از بین بردن گلودرد بهتر است جوشانده غلیظ انجیر خشک را قرقره کنید. مطالب بسیاری تحت عنوان خواص انجیر خشک در طب سنتی وجود دارند که مهم­ترین آن‌ها ملین بودن انجیر است. در طب سنتی از انجیر خشک به دلیل طبع گرم خود برای رفع سرد مزاجی استفاده می ­شود. البته این نکته را در نظر بگیرید که در مصرف انجیر خشک باید اعتدال را رعایت کنید؛ زیرا مصرف بیش از اندازه آن مضر خواهد بود.

خواص انجیر خشک

۱. انجیر منبعی غنی از فیبر است که این فیبر سبب می‌شود شما تا مدت زیادی سیر بمانید.

۲. عناصر مس، آهن، پتاسیم، منیزیم، منگنز، فسفر و ویتامین­های B1، B2، A از ترکیبات اصلی انجیر خشک به حساب می‌آیند که پتاسیم موجود در آن سبب کاهش فشار خون می ­شود.

۳. وجود مقادیر زیاد کلسیم در انجیر خشک به سلامت استخوان­ها کمک می­کند.

۴. مصرف روزانه این میوه خشک مغذی از سرطان تخمدان، سرطان رحم، سرطان پستان، یائسگی زودرس و افزایش وزن (که همگی حاصل از وجود بیش از حد هورمون استروژن در بدن هستند) جلوگیری می­ کند و استروژن­های مضر بدن را نیز دفع می‌کند.

۵. انجیر حاوی نوعی آنتی‌اکسیدان به نام فنول است که سبب کاهش پیش‌روی انواع سرطان می ­شود.

۶. برای افرادی که قصد کاهش وزن دارند، مصرف انجیر خشک بسیار موثر خواهد بود، زیرا فیبر موجود در آن سبب احساس سیری طولانی مدت و در نتیجه کاهش وزن می ­شود.

۷. مصرف انجیر برای سلامت پوست بسیار حیاتی است.

۸. برای افرادی که دچار فقر آهن هستند، مصرف انجیر خشک بهترین گزینه برای جبران و افزایش این عنصر مهم است.

۹. استفاده از آن سبب افزایش قوای جنسی و جسمی می ­شود.

۱۰. کسانی که قصد افزایش وزن دارند بهتر است انجیر را صبح‌ها و به صورت ناشتا میل کنند.

۱۱. یونانیان برای درمان بیماری­های کبدی از انجیر خشک استفاده می ­کردند.

۱۲. این میوه خشک از بین برنده بیماری­های بواسیر و صرع نیز می باشد.

خواص انجیر خشک برای درمان یبوست

یبوست، یکی از بیماری­هایی است که بسیاری افراد با آن مواجه هستند. برای درمان آن کافیست انجیر خشک را در گلاب بخیسانید و آن را بین وعده­ های اصلی غذایی مصرف کنید. طولانی شدن بیماری یبوست سبب آسیب رسیدن به دستگاه گوارش و در دراز مدت باعث بروز سرطان روده بزرگ می‌شود. انجیر خشک ملیّن بوده و از بروز چنین اتفاقات ناگواری جلوگیری می‌کند، بنابراین برای سلامت دستگاه گوارش خود لازم است روزانه چند عدد انجیر خشک میل کنید. فیبرهای موجود در انجیر خشک یک لایه محافظتی روی روده کوچک و بزرگ ایجاد می­ کنند و سبب کاهش مشکلات گوارشی می ­شوند.

انجیر خشک و دیابت

مصرف بیش از اندازه انسولین و داروهای کاهنده قند خون در افرادی که دچار بیماری دیابت هستند، در درازمدت سبب بروز بیماری­های مختلفی می­ شود. یکی از راه‌های جلوگیری از این بیماری­ها استفاده از داروهای گیاهی به جای داروهای شیمیایی است که قطعاً انجیر خشک بهترین پیشنهاد برای این منظور است.

انجیر خشک از دیدگاه ائمه اطهار

نقل شده است که طبقی از انجیر به خدمت پیامبر اسلام آوردند. ایشان به یاران خود فرمودند: «بخورید چرا که اگر بنا بود میوه ­ای از بهشت برایتان نام ببرم، آن میوه انجیر است.» همچنین پیامبر(ص) توصیه نموده ­اند که انجیر را هم به صورت تازه و هم به صورت خشک میل کنید. امام رضا علیه السلام نیز فرموده­اند: «مصرف انجیر سبب از بین رفتن بوی بد دهان می­شود و استخوان­ها را مستحکم می­ کند.»

در بسیاری از کتب دینی به مصرف انجیر و به‌ویژه انجیر خشک توصیه شده در طب سنتی نیز برای انجیر خشک فواید و خواص بسیاری ذکر شده است که در این مطلب با خواص انجیر خشک در طب سنتی و به‌طور کلی خواص انجیر آشنا شدیم.